เรือกอและ จิตรกรรมชิ้นเอกของชายแดนใต้

เรือกอและ“เรือกอและ” เป็นเรือที่ใช้กันมากบริเวณภาคใต้ตอนล่างของไทย โดยเฉพาะจังหวัดชายแดนภาคใต้ คำว่า กอและ ในภาษายาวี มีความหมายว่า โคลงเคลง เรือกอและจึงมีความหมายอันแสดงถึงลักษณะเรือที่มีสภาพโคลงเคลงเมื่ออยู่ในน้ำ ไม่เคยหยุดนิ่งเหมือนกระแสคลื่นในทะเลนั่นเอง

ที่มาของเรือกอและนั้นสันนิษฐานว่า เกิดขึ้นก่อนสมัยสุโขทัยพร้อมๆกับการแผ่ขยายของศาสนาอิสลาม โดยการเข้ามาตั้งรกรากถิ่นฐานในภาคใต้ตอนล่างเลียบชายฝั่งทะเลอ่าวไทยตั้งแต่นครศรีธรรมราชลงไปถึงแหลมมลายู

เรือกอและ มีลักษณะเป็นเรือยาวที่ต่อด้วยไม้กระดาน โดยส่วนหัวและท้ายจะสูงขึ้นจากลำเรือเพื่อให้ดูสวยงาม นิยมทาสีแล้วเขียนลวดลายด้วยสีฉูดฉาด ท้องเรือจะมีลักษณะกลม เป็นรูปทรงที่รับกับลักษณะของคลื่นในทะเล เรือกอและจึงเป็นเรือที่มีความคล่องตัวสูง โต้คลื่นได้ดี มั่นคง และคว่ำได้ยาก

เรือกอและ เป็นเรือประมงที่ต่างจากเรือประมงประเภทอื่น ๆ อย่างเห็นได้ชัด เพราะเรือกอและนั้นมีเอกลักษณ์ประจำตัวที่โดดเด่น ไม่ว่าจะเป็นลวดลายต่างๆ ที่อวดโฉมอยู่บนตัวเรือ ซึ่งมีความวิจิตรสวยงามมาก มีลวดลายที่ผสมผสานระหว่างศิลปะไทย อิสลาม จีน และศิลปะอื่นๆ ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงการอยู่รวมกันของหลากหลายเชื้อชาติหลากหลายศาสนาของชายแดนใต้ เราจะสามารถพบเรือได้ตั้งแต่ อำเภอยะหริ่ง ปะนาเระ และอำเภอสายบุรี จังหวัดปัตตานี เรื่อยไปจนถึง อำเภอตากใบ จังหวัดนราธิวาส เพราะริมฝั่งทะเลด้านนี้มีน้ำตื้นเหมาะกับการออกเรือเล็กเพื่อทำประมงชายฝั่ง

เรือกอและเป็นเสมือนศิลปกรรมที่มีคุณค่าชิ้นหนึ่งซึ่งสะท้อนถึงจิตวิญญาณของกลุ่มชชุมชนในจังหวัดชายแดนภาคใต้ที่ประดิษฐ์และสร้างสรรค์ขึ้นมา ความงดงาม ความโดดเด่นของเรือ ไม่ว่าจะเป็นลายที่อยู่บนเรือ สีสันที่แต่งแต้มลงไปรวมทั้งรูปทรงของเรือคือเหตุผลที่ทำให้ผู้พบเห็นต่างประทับใจกับเรือ ซึ่งถือได้ว่า เรือกอและเป็นจิตรกรรมชิ้นเอกอีกหนึ่งชิ้นของชายแดนใต้